Εκρηκτική η κατάσταση στα Βαλκάνια

18 Μαρτίου 2001

Καταχωρήθηκε στις: 10.00am

ΑΘΗΝΑ.- Tην ευαισθητοποίηση της διεθνούς κοινής γνώμης και ειδικότερα των εταίρων στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την αντιμετώπιση του προβλήματος στην ΠΓΔΜ, ζήτησε ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης από τον βρετανό ομόλογό του Τόνι Μπλερ, στο δείπνο εργασίας που ο τελευταίος του παρέθεσε αργά το βράδυ της Τρίτης στην πρωθυπουργική κατοικία, στο Λονδίνο.

Ο  κ. Σημίτης επισήμανε στον κ. Μπλερ τους κινδύνους που εγκυμονεί για την ειρήνη και τη σταθερότητα στα Βαλκάνια τυχόν συνέχιση των συγκρούσεων εξαιτίας της δράσης των Αλβανών εξτρεμιστών.

Η ελληνική κυβέρνηση προσπαθεί να κινητοποιήσει τις κυβερνήσεις του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να εγκαταλείψουν την απαθή στάση την οποία διατηρούν έναντι των επιθέσεων που δέχεται η ΠΓΔΜ από τις δυνάμεις των Αλβανών εξτρεμιστών.

Ο κ. Μπλερ υποδέχτηκε τον Έλληνα ομόλογό του στην είσοδο του αριθμού 10 της Ντάουνινγκ Στριτ και κατά τη διάρκεια της δίωρης συνάντησης, που ολοκληρώθηκε τα μεσάνυχτα, οι δύο πρωθυπουργοί εξέτασαν θέματα σχετικά με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση εν όψει της Συνόδου Κορυφής στη Στοκχόλμη, θέματα διμερούς ενδιαφέροντος, καθώς και την κρίση στην ΠΓΔΜ.

Ο πρωθυπουργός Κ. Σημίτης σε δηλώσεις του χαρακτήρισε "φιλική και ανοιχτή" την συζήτηση που είχε με τον κ. Μπλερ. Όπως τόνισε συζήτησαν το θέμα των εξελίξεων στα Σκόπια, για το οποίο συμφωνήσανε "ότι πρέπει οπωσδήποτε να τεθεί τέρμα σε μία αρνητική εξέλιξη, γιατί μία αρνητική εξέλιξη θα σημάνει επέκταση της κρίσης στα Βαλκάνια".

Ο κ. Σημίτης επισήμανε ότι διαπίστωσε πως "υπάρχει θέληση και έχουν μπει μπροστά διαδικασίες ώστε να υπάρξει μία παρέμβαση η οποία θα είναι αποφασιστική". Χρειάζεται όμως, προσέθεσε, κάποιο χρόνο για να ολοκληρωθεί, χρειάζεται και το κλίμα.

Εκρηκτική η κατάσταση στα Βαλκάνια

Στο μεταξύ, κορυφώνεται η αγωνία της διεθνούς κοινότητας για τις δραματικές εξελίξεις στην ΠΓΔΜ, ενώ εκφράζονται φόβοι ότι η δράση των Αλβανών εξτρεμιστών μπορεί να οδηγήσει σε νέο Κόσοβο. Ωστόσο, την ώρα που οι αντάρτες εξαπέλυαν νέες επιθέσεις στα ΒΔ της χώρας και οι στρατιώτες της ΠΓΔΜ βρίσκονται με το δάχτυλο στη σκανδάλη, το ΝΑΤΟ δεν έχει καταλήξει στη χάραξη συγκεκριμένης πολιτικής για την περιοχή.

Η κατάσταση θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη και αρκετοί κάτοικοι της περιοχής άρχισαν ήδη να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, καθώς η ζωή τους διατρέχει άμεσο κίνδυνο.

Οι εμπρηστικές δηλώσεις των Αλβανών ανταρτών επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση. «Είμαστε ικανοί να ανάψουμε φωτιά παντού» δήλωσε την Παρασκευή ένας εκ των ηγετών του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (UCK) και τόνισε οι συγκρούσεις στο Τέτοβο αποτελούν προειδοποίηση για τα Σκόπια. «Η κυβέρνησή τους είναι ξεροκέφαλη, αλλά δεν θα σταματήσουμε, και αυτό θα συνεχιστεί όσο τα Σκόπια αρνούνται να κατανοήσουν τα αιτήματα των Αλβανών» προειδοποίησε ο αξιωματικός του UCK.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με το ρωσικό τηλεοπτικό δίκτυο ΝΤV τουλάχιστον τέσσερα βλήματα όλμων έπληξαν το απόγευμα της Παρασκευής την κεντρική πλατεία του Τέτοβο. Ο ανταποκριτής του εν λόγω διτύου,  που ήταν παρών, ανέφερε πως κανείς δεν τραυματίστηκε, ενώ κάτοικος της πόλης δήλωσε ότι οι εκρήξεις σημειώθηκαν κοντά στην έδρα του Δημοκρατικού Κόμματος των Αλβανών.

Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου του υπουργείου Εσωτερικών της ΠΓΔΜ, Στέβο Πεντάροφσκι, τέσσερις οβίδες έπεσαν στο κέντρο του Τέτοβο. Οι Αλβανοί εξτρεμιστές -όπως είπε- βάλλουν με πολυβόλα όπλα από την τοποθεσία Κάλε, 500 μέτρα από τα πρώτα σπίτια της πόλης. Ο ίδιος προσέθεσε ότι έριξαν πυρά και στην εκκλησία του Αγίου Νικολάου, με αποτέλεσμα να καταστραφεί.

Επίσης, ανέφερε ότι το ιατρικό κέντρο της πόλης βάλλεται από πυρά και ένα ασθενοφόρο έχει υποστεί ζημιές, ενώ τόνισε ότι μεγάλος αριθμός Αλβανών πέρασε νωρίτερα σήμερα από τη συνοριακή διάβαση Ντέβε Μπάιρ, με τελικό προορισμό την Τουρκία.

Εν τω μεταξύ, 2.000 χιλιάδες άτομα έχουν εγκαταλείψει το Τέτοβο, στα βορειοδυτικά της χώρας, όπου την Πέμπτη και για τρίτη συνεχή ημέρα μαίνονται οι συγκρούσεις μεταξύ κυβερνητικών δυνάμεων και Αλβανών ανταρτών, όπως ανακοίνωσε από τα Σκόπια εκπρόσωπος της αστυνομίας. Μέχρι στιγμής έχει σκοτωθεί ένας πολίτης, 20 άτομα τραυματίστηκαν, από τα οποία τα 15 είναι αστυνομικοί.

Παράλληλα, δυνάμεις της ΠΓΔΜ έβαλλαν με πυρά βαρέων όπλων και όλμων εναντίον υψώματος, όπου βρίσκονται Αλβανοί εξτρεμιστές. Σύμφωνα με δημοσιογράφο, ένας πυλώνας ηλεκτρικού επλήγη από πυρά όλμων των Αλβανών, με αποτέλεσμα να διακοπούν η ηλεκτροδότηση σε έξι χωριά στα περίχωρα του Τέτοβο και η λειτουργία τεσσάρων τηλεοπτικών δικτύων, τριών της ΠΓΔΜ και ενός αλβανικού.

Ο εκπρόσωπος της αστυνομίας της ΠΓΔΜ, Στέφο Πενταρόφσκι, ανέφερε εξάλλου ότι άγνωστοι έβαλλαν χθες το βράδυ με αυτόματα όπλα εναντίον αστυνομικού τμήματος στο χωριό Ζάγιατς (κεντροδυτικά), αλλά δεν υπάρχουν θύματα. Ωστόσο, δεν έκανε λόγο για την ταυτότητα των δραστών. Πρόκειται για το πρώτο επεισόδιο που αναφέρεται σε άλλη περιοχή της ΠΓΔΜ από την έναρξη των συγκρούσεων στα βόρεια και βορειοδυτικά της χώρας, την περασμένη εβδομάδα.

Το χωριό Ζάγιατς βρίσκεται 60χλμ. νότια του Τέτοβο, όπου οι συγκρούσεις άρχισαν την Τετάρτη μεταξύ των κυβερνητικών δυνάμεων και των εξτρεμιστών Αλβανών που αυτοαποκαλούνται Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός (UCK) της ΠΓΔΜ. Το χωριό αυτό βρίσκεται σε περιοχή όπου οι Αλβανοί αποτελούν την πλειονότητα.

Στο Τέτοβο ο Καρλ Μπιλντ

Την άποψη ότι αυτό που διακυβεύεται στο ζήτημα των σχέσεων ανάμεσα σε εθνότητες στην ΠΓΔΜ με την εμφάνιση των ενόπλων ανταρτών δεν είναι μόνο η σταθερότητα στην ΠΓΔΜ, αλλά το μέλλον της ίδιας της περιοχής, καθώς και η δημοκρατία και η συνύπαρξη στα Βαλκάνια, εξέφρασε ο ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για τα Βαλκάνια, πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Καρλ Μπιλντ.

Ο κ. Μπιλντ, ο οποίος επισκέφθηκε σήμερα το Τέτοβο, συναντήθηκε και με τον ηγέτη του Δημοκρατικού Κόμματος των Αλβανών, Αρμπέν Τζαφέρι, που συμμετέχει στην κυβέρνηση.

Ο κ. Τζαφέρι, σύμφωνα με τις πληροφορίες που υπάρχουν, δεν φαίνεται διατεθειμένος να αναλάβει το ρόλο του μεσολαβητή ανάμεσα στην κυβέρνηση των Σκοπίων και στους ενόπλους, που του πρότεινε ο πρωθυπουργός Λιούπτσο Γκεοργκιέφσκι.

Εξάλλου, στα Σκόπια αναμένεται να μεταβεί τη Δευτέρα ο εκπρόσωπος της ΕΕ για την Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφαλείας, Χαβιέ Σολάνα. Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος θα έχει συνομιλίες με κυβερνητικούς αξιωματούχους, ενώ χθες είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον πρόεδρο της ΠΓΔΜ, Μπορίς Τραϊκόφσκι.

Γερμανικά Leopard στην ΠΓΔΜ

Εκπρόσωπος του γερμανικών δυνάμεων στο Τέτοβο δήλωσε ότι η ανάπτυξη γερμανικών αρμάτων μάχης Leopard στη βορειοδυτική ΠΓΔΜ έχει στόχο αποκλειστικά και μόνο την προστασία των Γερμανών στρατιωτών που σταθμεύουν εκεί και την αντιμετώπιση κάθε επίθεσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο εκπρόσωπο, τα γερμανικά άρματα μάχης έφτασαν τη νύχτα από το Πρίζρεν του Κοσόβου.

Υπενθυμίζεται ότι στρατόπεδο κοντά στο Τέτοβο δέχτηκε επίθεση από τους Αλβανούς αντάρτες, το βράδυ της Παρασκευής. Περίπου οι μισοί Γερμανοί στρατιώτες που σταθμεύουν εκεί εγκατέλειψαν το στρατόπεδο για λόγους ασφαλείας, όπως δήλωσε εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Αμυνας.

Παραβίαση της εκεχειρίας στη νότια Σερβία

Από την άλλη πλευρά των συνόρων, στη νότια Σερβία, η εκεχειρία μεταξύ των γιουγκοσλαβικών δυνάμεων και των ανταρτών του Απελευθερωτικού Στρατού του Πρέσεβο, Μεντβέντια και Μπουγιάνοβατς (UCPMB) παραβιάστηκε το βράδυ της Παρασκευής, μετά την επίθεση ενόπλων εναντίον θέσεων της σερβικής αστυνομίας, στη διάρκεια της οποίας σκοτώθηκε ένας εξτρεμιστής, όπως ανακοίνωσε το κέντρο Τύπου της σερβικής κυβέρνησης στο Μπουγιάνοβατς.

Η επίθεση των Αλβανών εξτρεμιστών σημειώθηκε γύρω στις 21:00 ώρα Ελλάδος κοντά στο χωριό Μπούγιτς, σε μικρή απόσταση από το Πρέσεβο. Από τα πυρά των αστυνομικών σκοτώθηκε ένας Αλβανός αντάρτης.

Εξάλλου, το Σάββατο, δύο Σέρβοι αστυνομικοί τραυματίστηκαν όταν εξερράγη αντιαρματική νάρκη.

UCPMB και Βελιγράδι υπέγραψαν στις 12 Μαρτίου, υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ, συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη νότια Σερβία.

Σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ για τα Βαλκάνια

 Τη σύγκληση έκτακτης συνόδου κορυφής η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 13 Ιουνίου στις Βρυξέλλες προχωρεί το ΝΑΤΟ, σύμφωνα με δημοσίευμα της εφημερίδας "ΒΗΜΑ", για να δοθεί η δυνατότητα στον Αμερικανό Πρόεδρο Τζορτζ Μπους να συζητήσει με τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των χωρών μελών του ατλαντικού συμφώνου για ζητήματα που απασχολούν αυτή την περίοδο τη συμμαχία.

Στο περιθώριο της συνόδου κορυφής ο Αμερικανός Πρόεδρος θα έχει συναντήσεις με πολλούς πρωθυπουργούς, μεταξύ αυτών, όπως αναφέρουν πηγές, και ο πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης.

Από τις 2 έως τις 4 Απριλίου θα βρίσκεται στην Αθήνα ο πατέρας του νέου Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Τζορτζ Μπους, ο οποίος θα έχει συνάντηση με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου ενώ δεν αποκλείεται να συναντηθεί και με τον πρωθυπουργό.

Σχετικοί δικτυακοί τόποι

     Δίκτυο BBC

     CNN World News

     NEWS IN.GR